باب سوم گماردن فرمانروا بر سرزمين‌ها چون خليفه فرمانروايى را بر ولايت يا استانى بگمارد ، فرمانروايى او بر يكى از اين دو گونه خواهد بود : عام و خاص . فرمانروايى عام خود بر دو نوع است : فرمانروايى سرچشمه يافته از كفايت و توانمندى و به موجب قراردادى مستند به اختيار ؛ و فرمانروايى سرچشمه گرفته از استيلا و به موجب قراردادى ناشى از اضطرار . [ فرمانروايى ناشى از عقد ] فرمانروايى سرچشمه گرفته از كفايت و توانمندى كه به عقدى مبتنى بر اختيار و اراده خليفه صورت مىپذيرد مشتمل بر قلمروى محدود و ولايتى مشخص شده است ، و گماردن بدين‌منظور عبارت از آن است كه خليفه فرمانروايى يك استان يا ولايت را به كسى بسپارد تا بر همه مردمان آن سامان ولايت يابد و همه مناطق آن را مطابق آنچه متعارف است سرپرستى كند . بدين‌سان ولايت چنين فرمانروايى عام است و البته در قلمروى مشخص و حوزهء اختيارات و قدرتى از پيش تعيين شده . از اين روى قلمرو اعمال ولايت چنين فرمانروايى هفت چيز را دربر مىگيرد : يكم : سرپرستى امور ارتشيان و سامان دادن و چيدن آنان در مناطق و نيز تعيين مقررى آنان ، مگر در صورتى كه خليفه اين مقررى را از پيش تعيين كرده باشد ؛ دوم : سرپرستى امور قضايى و گماردن قاضيان و حاكمان ؛